عمل راینولوژی و جراحی سینوس یک تخصص در پزشکی است که به مشکلات بینی و سینوسها رسیدگی میکند. مشکلات شایع در این تخصص شامل آلرژیها، انسداد بینی و سینوزیت است. مشکلات کمتر شایع در این تخصص تومورهای سینوسها و بخش قدامی استخوان قاعده جمجمه است که میتوان آنها را با شیوههای کمتر تهاجمی تحت درمان قرار داد.
با استفاده از تخصص راینولوژی و جراحی سینوس، افراد برای درمان مشکلاتشان از کارگروهی و تیمی بهره خواهند برد. راینولوژیست در طی همکاری با جراحان و متخصصین داخلی ارزیابی پیش از جراحی، مشاوره و درمانها و جراحیهای مورد نیاز را به شیوه بسیار تخصصی ارائه میدهد.
نوآوری در تشخیص و درمان راینولوژی
راینولوژیستها با بهرهگیری از نتایج جدیدترین تحقیقات به درمان مشکلات بینی و سینوسها میپردازند. مشکلات فرد در زمینه بینی و سینوس هر چه باشد، مطمئنا از روشهای نوین تشخیصی و درمانهای کمترتهاجمی بهره خواهد برد. اقدامات تشخیصی و درمانی انجام شده توسط راینولوژیستها به شرح زیر است:
- بازکردن سینوس به وسیله بالون (بالون سینوپلاستی)
- جراحی سینوس اندوسکوپیک
- جراحی اندوسکوپیک قاعده جمجمه
- جراحی اندوسکوپیک کره چشم
- رینوپلاستی
- سپتوپلاستی
- جراحی هیپوفیز از طریق بینی
- جراحی توربینیتها
سینوس چیست و چه عملکردی دارد؟
سینوسها حفرههای توخالی مابین استخوانهای صورت و جمجمه هستند. سینوسها در کنار حفره بینی قرار گرفتهاند. چهار سینوس در هر طرف حفره بینی قرار گرفته است: فرونتال، اتموئید، ماگزیلاری و اسفنوئید. سینوس فرونتال در استخوان پیشانی و بالای چشمها قرار دارد، درحالیکه در زیر چشمها و در استخوان گونه قرار گرفتهاند. سینوس اتموئید در واقع مجموعهای از سینوسها است که بین دو چشم قرار گرفته است. سینوس اسفنوئید در پشت بینی و تقریبا در مرکز سر قرار دارد.
علت اصلی وجود سینوسها ناشناخته است به همینخاطر مشکلات سینوس طاقتفرسا است. فرضیههای بسیاری در خصوص عملکرد سینوسها وجود دارد که ممکن است همهی آنها تا حدودی درست باشند. سینوسها از هوا پر شدهاند، که همین باعث میشود وزن سر را کاهش دهند. سینوسها باعث رزونانس صدا میشوند به همینخاطر در هنگام گرفتگی آنها صدا از درون بینی خارج میشود.
در پاسخ به سوال سینوس چیست و چه عملکردی دارد؟ باید توجه داشت که سینوسها نقش مهمی در عملکرد طبیعی بینی ایفا میکنند. این حفرههای توخالی نه تنها به کاهش وزن سر کمک میکنند، بلکه در فرآیند تنفس و ایجاد رزونانس صدا نیز موثر هستند. در صورتی که سینوسها دچار التهاب یا انسداد شوند، ممکن است مشکلاتی مانند سینوزیت رخ دهد که میتواند بر تنفس و عملکرد بینی تأثیر منفی بگذارد. در چنین مواردی، گاهی نیاز به جراحی درمانی بینی برای رفع مشکلات ساختاری و بهبود تنفس وجود دارد.
مداخلات تخصصی در مشکلات بینی و سینوسها
متخصصین جراحی راینولوژی از جدیدترین تجهیزات و مداخلات به منظور درمان مشکلات بینی و سینوسها از ساده تا پیچیده بهره میبرند که عبارتند از:
سینوزیت مزمن
درمان سینوزیت مزمن ممکن است شامل جراحی، دارودرمانی، شستوشوی بینی و ویزیتهای پیگیری در جهت جلوگیری از عود مجدد است.
پولیپ بینی
پولیپ بینی ممکن است در همراهی با سینوزیت مزمن اتفاق بیفتد که همین موضوع آن را به یکی از موارد تخصصی درمان در جراحی راینولوژی تبدیل خواهد کرد. درمان پولیپ بینی جراحی در همراهی با دارودرمانی میباشد.
بیماری تنفسی بدترشده با آسپیرین (تریاد سامتر)
افراد با پولیپ بینی، آسم و حساسیت به آسپیرین و سایر داروهای ضددرد همچون ایبوبروفن باید توسط تیم چند تخصصی از جمله راینولوژیست و متخصص آلرژی تحت درمان قرار بگیرند. علاوه بر حساسیتزدایی نسبت به آسپیرین میتوان از جراحی و دارودرمانی برای بهبود پولیپ بینی استفاده نمود.
جراحی سینوس ترمیمی
اگر وضعیت سینوزیت مزمن و پولیپ بینی فرد پس از یک جراحی بهبود نیابد ممکن است جراحی دیگری هم نیاز باشد. راینولوژیست فردی است که جراحی سینوس ترمیمی را انجام خواهد داد.
تلانژکتازی خونریزیدهنده ارثی
تلانژکتازی خونریزیدهنده ارثی یکی از مواردی است که ممکن است درمان توسط راینولوژیست را ضرورت بخشد، اگر فرد به خونریزی مکرر بینی دچار شود. انتخابهای درمانی شامل سوزاندن عروق بینی، اسکلروتراپی و تجویز دارو درون بینی است.
جراحی اندوسکوپیک کره چشم
راینولوژیستها در همکاری نزدیک با جراحان چشم به درمان مشکلات کره چشم میپردازند. تعدادی از این موارد به شرح زیر است:
بیماری تیروئیدی چشم
درمان بیماری تیروئیدی چشم معمولا توسط چشمپزشک انجام میشود. چشمپزشک در شرایطی کره چشم تحت فشار باشد از کمک راینولوژیست برای جراحی چشم استفاده خواهد کرد. در این شرایط تیمی متشکل از چند تخصص در جهت درمان مشکلات چشم و همچنین حفظ زیبایی ظاهری تشکیل خواهد شد.
تومورهای پشت چشم
تومورهای کره چشم بسیار نادر هستند. محل تومورها بسیار حساس است به همینخاطر راینولوژیست به همراه چشمپزشک جراحی برداشت تومور را انجام خواهد داد.
اشکریزش مداوم
در شرایطی که ریزش مداوم اشک وجود دارد معمولا چشمپزشک بیمار را جهت درمان به راینولوژیست ارجاع میدهد تا مجرای اشکی بستهشده را ترمیم کند. راینولوژیست میتواند مجرای بستهشده را با روش تهاجمی و یا اندوسکوپیک درمان کند. مزیت روش اندوسکوپیک بهبود سریع و همچنین عدم وجود اسکار جراحی است.
جراحی اندوسکوپیک قاعده جمجمه
راینولوژیست به همراه جراح مغز و اعصاب به درمان مشکلات قاعده جمجمه خواهد پرداخت، که عبارتند از:
تومورهای قاعده جمجمه
بیماران با تومورهای قاعده جمجمه از قبیل تومورهای هیپوفیزی، کوردوما و مننژیوما با برداشت تومور به وسیله جراحی درمان خواهند شد. در بسیاری از این تومورها، جراحی با روش اندوسکوپیک از طریق سینوسهای بینی امکانپذیر است. تصمیمگیری نهایی در مورد روش برداشت این تومورها معمولا پس از انجام تصویربرداری و آزمایشات لازم توسط یک تیم چندتخصصی شامل راینولوژیست، جراح مغز و اعصاب و سایر تخصصها صورت میپذیرد. جراحی توسط راینولوژیست و جراح مغز و اعصاب انجام خواهد شد.
تومورهای بینی و سینوسها
برخی از تومورهای خوشخیم و بدخیم از جمله پاپیلوماها و تومورهای تمایزنیافته سینوسی از بینی و سینوسها منشا میگیرند. در چنین مواردی میتوان از جراحی اندوسکوپیک از طریق بینی توسط تیمی متشکل از راینولوژیست، جراح سر و گردن و جراح مغز و اعصاب بهره برد.
زمانی که افراد به کلینیک جراحی بینی تهران مراجعه میکنند، معمولا پزشکان ما برای درمان هرچه بهتر فرد به مشورت با سایر تخصصها از جمله آلرژی، تنفس، نورولوژی، خواب، گوارش خواهد پرداخت. به طور مثال زمانیکه فرد با پولی بینی و آسم به پزشکان ما مراجعه میکند، برای بهبود هر چه با کیفیتتر فرد به همکاری نزدیک با متخصص آلرژی و متخصص ریه و همچنین بهترین جراح درمانی بینی خواهند پرداخت.
در چنین شرایطی است که بیمار مراقبتی را که شایسته اوست، دریافت میکند و همچنین اطلاعات لازم و کافی را در ارتباط با درمان و مراقبتهای مورد نیاز در اختیار خواهد داشت.
منابع: